Onze generatie. Zijn we achteruit aan het ontwikkelen?

Onze generatie. Zijn we achteruit aan het ontwikkelen?

Amsterdam – Deel 2 van 3

Sarah: “Om met de deur in huis te vallen, deel ik graag een observatie van me met je. Ik geloof dat mijn generatie zo comfortabel is geworden in zijn eigen bubbel dat dat tot gevolg heeft gehad dat we een gevoel van waar we voor staan zijn verloren. Een gevoel van vooruitgang. Ik zie minder beweging, minder activisme, minder gevoel voor verantwoordelijkheid voor bepaalde sociologische vraagstukken. Ik zie minder originaliteit, en minder moed. We demonstreren niet meer voor onze idealen zoals er gedaan werd en we durven niet meer vooruitstrevend te denken. Hoe zie jij dat?”

Howie: “Nou, ja. Jullie zijn geboren in een tijd waarin de strijd die ik vocht al gewonnen was. Homo’s mogen trouwen, er is goede gezondheidszorg, abortus is legaal en mannen en vrouwen hebben gelijke rechten. Mensen gedragen zich er misschien niet altijd naar maar er zijn vandaag wetten die er toen niet waren. Idealen kunnen ontwikkelen in wetten door een hele lange strijd aan te gaan.

Maar jouw generatie heeft een andere zorg dan die van mij. Op een bepaalde manier hebben jullie meer onzekerheid dan wij hadden. Jullie angst is groter. Ik hoefde niet bang te zijn voor terrorisme of voor de gevolgen van klimaatverandering. Angst is een emotie die gepaard gaat met stress en dat zie ik heel erg bij jullie vandaag de dag. Stress. Die heeft deze nieuwe generatie gecreëerd. Je bent niet alleen wie je bent maar je bent onderdeel van een groter geheel waar je op reageert”.

Vandaag interview ik Howie Getman. Howie is een uitzonderlijke man. Hij verhuisde in de jaren zeventig naar Amsterdam omdat hij moest vluchten. Amsterdam was veilig voor hem. Howie vluchtte van zijn geboorteplaats waar hij in elkaar geslagen en gearresteerd werd voor wie hij was: een homo. Hij trok in, in een gedeelde woongroep op de Korte Prinsengracht in het hart van Amsterdam en hij woont daar tot op de dag van vandaag nog. Als je ooit in de Roxy geweest bent, grote kans dat je hem daar gezien hebt. Hij was namelijk de ‘toilet dame’ daar en als ik hem mag geloven, was het de best betaalde baan die hij ooit gehad heeft.

Howie is een filosoof, een romanticus, een grappenmaker, een optimist en een pessimist. Ik kende Howie nog niet voor vandaag, voor dit interview. Maar hij bezit die zeldzame eigenschap dat wanneer hij naar je kijkt, hij dwars door je heen kijkt .

Het is bloedheet vandaag en Howie is van top tot teen gekleed in fel gekleurde linnen gewaden en veel sieraden. Hij ziet er prachtig uit.

Vandaag heb ik met Howie afgesproken om antwoord te krijgen op een aantal dringende vragen die ik heb. Vragen over die goede oude tijd in Amsterdam, vragen over het leven en de liefde en alles dat daar tussen in zit, over onze generatie. Wanneer ik zijn flat inloop ruik ik de nostalgie. Het uur is in de middag dus we drinken wijn.

Sarah: “Als je het Amsterdam waar jij naartoe gevlucht bent vergelijkt met nu, welke vergelijkingen wil je dan maken?”

Howie: “Dat Amsterdam bestaat niet meer, lieverd. Zou ik hier vandaag de dag nog naartoe verhuizen? Waarschijnlijk niet, nee. Ik ben naar Amsterdam gekomen omdat ik mezelf hier kon zijn en dat kon niet waar ik vandaan kom.

Weet je, jij houdt misschien niet van bepaalde ontwikkelingen in deze stad, ik bedoel, ik hou niet van de meeste ontwikkelingen in deze stad, maar dat betekent niet dat ik ze wil veroordelen. Is het beter of slechter nu dan toen? Tja, een aantal ontwikkelingen hebben zeker een impact gehad. Technologie heeft veel veranderd denk ik. Mobiele telefoons bijvoorbeeld. Je hoeft mensen niet eens meer te zien om ze te ontmoeten. Eten is vaker kant-en-klaar dan niet. Het enige dat ik zie in de stad rond etenstijd zijn scooters en fietsen die eten bezorgen. Koken mensen nog echt? Avondeten is geen gedeelde sociale gelegenheid meer zoals die het ooit was. Ik denk dat over een paar jaar jullie erg eenzaam zullen zijn. En die eenzaamheid hebben jullie zelf gecreëerd.

Dus ja, ik ben het niet perse eens met de richting waarin we allemaal aan het ontwikkelen zijn. In alle eerlijkheid ben ik blij dat ik geen twintig ben in de wereld van vandaag. Vandaag ging ik mijn nieuwe paspoort ophalen en dat paspoort is geldig tot 2027 en ik dacht ‘dat paspoort zal langer mee gaan dan ik, dit wordt het laatste paspoort dat ik aanvraag’.”

Wat kan Howie charmant lachen terwijl hij zoiets bitters zegt. Ik geloof hem.

Sarah: “Als we naar de gay-lesbian subcultuur kijken die erg groot en aanwezig was in Amsterdam, vind jij dan dat die veranderd is ten opzichte van nu?”

Howie: “Natuurlijk is die veranderd. Het is helemaal niks vergeleken met toen. Maar toen, in die tijd, hadden we een gay capitol nodig, we hadden die expressie nodig, want wij homo’s maakten geen kans op een leven zoals het hoorde. Dat is echt anders nu. We hebben helemaal geen gay capitol meer nodig en we hebben het helemaal niet meer zo erg nodig om heel openbaar gay te zijn als toen. Die strijd is gewonnen. Of je nou gay bent of niet, we mogen allemaal trouwen. Ik bedoel, wat is er nou nog gay aan een twintigjarige homo van vandaag? En dat is echt een mooie ontwikkeling. We zijn allemaal gelijk”.

Sarah: “Om verder in te gaan op het eerste deel van dit drietal aan opiniestukken; het centrum van Amsterdam is naar mijn idee veranderd van een plek waar iedereen meer samen hoorde, een stad die toegankelijk en betaalbaar was, in een yuppen-stad..”

Howie: “Dat klopt, dat heeft jouw generatie gedaan. Jullie wilden boutiques, jullie wilden bourgeois, jullie wilden een yuppen-stad en dat is helemaal okay. Ik wilde collectieven en gemeenschappelijke woningen en gedeelde spullen. Ik wilde een blender delen met veertig mensen”.

Sarah: “Ik wil zo graag iets daarvan terug”.

Howie: “Waarom? Je kan nooit terug. Ben je hier met de scooter gekomen?”

Sarah: “Oh God nee, ik heb een hekel aan scooters.”

Howie: “Gelukkig. Dat is een begin. Dat is bewustzijn. Ik bedoel, ik vind dat iedereen moet fietsen en duurzaam moet leven. Maar weet je, als ik naar de jeugd kijk van vandaag, dus niet jij [lachend] maar de kinderen die na jou geboren zijn, dan zie ik dat ook. Ik vind die jonge generatie prachtig en bijzonder. Zij hebben wel bewustzijn en geven om het milieu, om liefde, meer dan mijn generatie rond die leeftijd toen. En zo snel kan bewustzijn ontstaan. Ik kijk naar die kinderen en ik zie hun pijn en ik zie hen denken ‘wat de fuck hebben we gedaan met de wereld?’. Klimaat verandering is echt een bewuste zorg voor hen. Al die kinderen gaan naar de glasbak en dat is normaal voor hen. Toen ik hun leeftijd had was er niet eens een glasbak. Die hele Roxy hype en de economische welvaart van de jaren negentig, daar is niks duurzaams uit gekomen. Maar bij de kinderen van vandaag zie ik wel een wens naar duurzaamheid. Die wens is puur. Kijk naar de hele vegan beweging van deze generatie, dat zijn zij echt, niet mijn generatie. En dat bewustzijn is nog nooit zo groot geweest. Het is erg makkelijk voor me om het onderste uit de kan te halen als ik wil met pessimisme en overal over te zeiken, maar ik voel dat niet bij hen. Als ik naar jou kijk en naar jou luister en ik hoor je vechtlust voor een toekomst, dan krijg ik hoop.

Kapitalisme heeft misschien ooit gewerkt, maar vandaag niet meer. Dat systeem is stuk. En jij ziet dat en dat is beweging. Maar begrijp me niet verkeerd; ik zeg niet dat als je niet wilt dansen met kapitalisme dat het wel moet. Ik geloof niet dat je zonder eigen wil slachtoffer bent van de destructieve gevolgen van kapitalisme. Je kunt jezelf namelijk uitdrukken. Het vereist moed en daadkracht en ik denk ook zeker dat de jonge generatie na mij met meer angst leeft dan die van ons. Meer angst om anders te zijn of tegen de stroom in te zwemmen. Misschien is dat omdat het niet hoeft nu. Ik bedoel, ik moest anders zijn. Ik moest vluchten van mijn geboorteplaats en uit de kast komen. Dat maakte mij anders en dat heeft mij gedefinieerd. Jullie hebben hier een menukaart aan keuzes wie je wilt zijn, wat je wilt doen en hoe je dat wilt bereiken. Een totale keuze overload. Ik had die vrijheid niet, ik heb vast gezeten voor wie ik was.

Maar jullie vechten een ander gevecht. Hoe jullie informatie tot je nemen, hoe jullie leren. Ik moest een boek lezen om iets te leren en ik moest het zelf opzoeken. Jullie niet. En jullie hebben trouwens ook een aandacht span van twintig seconden. Alles moet zo snel, niks krijgt meer de tijd. Denk ik dat het beter is dan hoe ik geleerd heb? Ik vind het niet een mooie ontwikkeling. Het voedt me niet”.

Howie spreekt tegen me alsof hij dondersgoed begrijpt wat ik probeer bevestigd te krijgen van hem, maar hij gaat niet echt op me in, of beter gezegd, met me mee. Ik denk dat hij van mening is dat hij het me dan te makkelijk zou maken en dat hij dat zonde zou vinden van mijn zoektocht naar het stillen van het intrinsieke ongevoedde gevoel van meer willen. En ik ben hem daar dankbaar voor. Want soms wil je horen dat je gelijk hebt maar is het een groter geschenk dat iemand je dat niet geeft.

Howie gaat verder met zijn levensverhaal.

Howie: “Toen ik terugkwam uit India na zes maanden vrijwilligerswerk, ben ik volledig in elkaar gestort hier. Ik trok de energie hier totaal niet. De mensen, de agressie in het verkeer en op straat, het gebrek aan respect voor ouderen, voor vrouwen, voor elkaar, en dat schoonheidsideaal. Geloof me, ik begrijp je gevoel van verlies. Maar goed, er zijn ook verliezen die mijn ouders hadden waar ik ook alleen maar een voorstelling bij heb.

Toen ik jong was moest ik naar bushaltes of openbare wc’s gaan om mannen te ontmoeten. Jullie gaan gewoon op Tinder of Grindr, alsof jullie aan het winkelen zijn. Voor mensen. Is het beter of slechter? Dat weet ik niet maar ik kan je honderden redenen geven waarom ik denk dat het er niet beter op geworden is.”

Sarah: “Dus als je de energie verandert van een situatie dan verander je de uitkomst. Volgens mij heb je net beschreven wat ik niet onder woorden kon brengen maar wel diep van binnen voel. Kan je een paar voorbeelden geven?”

Howie: “Ik denk dat we in een maatschappij leven waar we denken dat alles vervangbaar is en we maar kunnen nemen en nemen. Ik zie veel ego. Ik zie geen durf en daadkracht. Ik zie geen energie tussen mensen die beweegt, zoals in mijn tijd. Is dat vreselijk? Ik vind van wel.

Misschien is dat wel wat je ervaart; je voelt je niet genoeg gevoed emotioneel. Maar weet je wat; dat betekent niet dat je het niet kunt vinden want het is er zeker. Je moet misschien meer je best doen om het te vinden, maar ik geloof dat je het zult vinden. Het bestaat”.

Alles dat Howie met me gedeeld heeft vanavond, voel ik ook. Wat bijzonder om me zo verbonden te voelen met deze voor mij onbekende zestig plusser. Ondanks het verschil in tijd waarin we zijn opgegroeid en de wereld hebben ervaren, en ondanks het verschil in levenservaringen en lessen en misschien zelfs onze overtuigingen. Of misschien juist daardoor. Wie zal het weten. Maar hij hoort mij wel en ik hoor hem. En dat an sich is al een uitzonderlijk iets vandaag de dag, dus ik ben dankbaar.

Sarah: “Je vertelt me over je avonturen en verhalen uit je jonge levensjaren. Wat jou bewogen heeft en wat jij bewogen hebt. Wanneer ik dat vergelijk met mijn leven nu, geeft me dat een passief gevoel. Met al deze vrije wil en keuze die ik nu heb, waarom is dat denk je?”

Howie: “Omdat je verdoofd bent. Het was het doel van je ouders om je zo’n comfortabel leven te geven dat er bijna niks meer is voor jou om voor te vechten, om te ontdekken of creëren. Het is alsof jouw generatie voortdurend bezig is om iets te redden in plaats van iets te ontdekken. Het uitgangspunt van jouw generatie is; te behouden wat er bereikt is in plaats van te veroveren wat er nog moet”.

Zijn mening is pregnant en ik ben erg onder de indruk. Hij beschrijft een wereld omgekeerd aan wat ik als onze realiteit zie. Hij heeft gelijk in zekere zin; de generatie voor ons heeft een puinhoop van de wereld gemaakt. Ik en de generatie na mij moet die verantwoordelijkheid op ons nemen en opruimen. Iedereen wilde rijkdom, maar tegen welke prijs?

Howie: “Maar weet je wat lieverd, jij hebt het recht om gelukkig te zijn. Dus ik raad je aan te dansen met de privileges die het leven jou gegeven heeft en te accepteren hoe veel goeds je hebt. Dat om de een of andere reden, je geboren bent in de rijkdom waarin je geboren bent, met een moeder die jou bewustzijn gegeven heeft en je bent prachtig.

Wanneer jij de wereld veroordeelt, doe je dat omdat je de privilege hebt om te kunnen oordelen. Het is belangrijk om dat nooit te vergeten”.

Met die laatste zin eindig ik het interview met Howie Getman. Ik ben intens stil en ik voel me denk ik uitzonderlijk compleet. Deze voor mij totale vreemde, die op dezelfde aarde leeft als ik maar in een volkomen andere wereld, heeft me vanavond iets van onschatbare waarde geleerd.

Hij heeft me geleerd dat niets is en alles is. Dat de wereld voortdurend verandert maar altijd dezelfde is. Dat mijn waarheid een creatie van mezelf is. Dat al mijn oordelen en proposities niet een last maar een luxe zijn. Dat onze gedachten het aller meest waardevolle is die we mogelijk kunnen bezitten en dat er geen verdriet of verlies is als je naar de toekomst kijkt.

De toekomst is tenslotte een volledige creatie en recreatie van onszelf, op elk moment dat wij daarvoor kiezen.

Sarah Hildering